ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ-ਵਿਰਸੇ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਸਿਆਲ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਦੀ-ਨਾਨੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਹਨ 17 ਪੰਜਾਬੀ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਉੱਤਰ ਸਹਿਤ, ਹਰ ਉੱਤਰ ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ English ਅਰਥ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
Bujartan (ਬੁਝਾਰਤਾਂ) are traditional Punjabi riddles. Each answer below includes the Hindi and English meaning, so non-Punjabi readers can play too.
ਵਿਸ਼ਾ ਸੂਚੀ
- ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ
- ਘਰ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ
- ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ
- ਹੋਰ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਤੇ ਪਹੇਲੀਆਂ
- ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ
1. ਹਰੀ ਸੀ ਮਨ ਭਰੀ ਸੀ, ਲੱਖ ਮੋਤੀ ਜੜੀ ਸੀ।
ਰਾਜਾ ਜੀ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਾਲਾ ਲੈ ਕੇ ਖੜੀ ਸੀ।
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਛੱਲੀ (ਮੱਕੀ) – भुट्टा / corn cob
2. ਚਿੱਟੀ ਕੁੱਕੜੀ, ਹਰੀ ਪੂਛ,
ਮੈਂ ਨਾ ਦੱਸਾਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਬੁੱਝ।
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਮੂਲੀ – मूली / radish
3. ਹਰੀ ਡੰਡੀ, ਲਾਲ ਕਮਾਨ,
ਤੌਬਾ ਤੌਬਾ ਕਰੇ ਇਨਸਾਨ।
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਲਾਲ ਮਿਰਚ – लाल मिर्च / red chilli
4. ਕਾਲਾ ਘੋੜਾ, ਚਿੱਟੀ ਸਵਾਰੀ,
ਇੱਕ ਉੱਤਰੀ ਦੂਜੀ ਦੀ ਵਾਰੀ।
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਤਵਾ ਤੇ ਰੋਟੀ – तवा और रोटी / griddle and roti
5. ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਘੁਲ ਜਾਵੇ,
ਖਾਣੇ ਦਾ ਸੁਆਦ ਵਧਾਵੇ।
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਲੂਣ – नमक / salt
6. ਉੱਤੋਂ ਹਰਾ, ਵਿੱਚੋਂ ਲਾਲ,
ਕਾਲੇ ਬੀਜ, ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਕਮਾਲ।
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਹਦਵਾਣਾ (ਤਰਬੂਜ਼) – तरबूज / watermelon

ਘਰ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ
7. ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਕੁੜੀ,
ਲੈ ਪਰਾਂਦਾ ਤੁਰੀ।
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਸੂਈ ਤੇ ਧਾਗਾ – सुई-धागा / needle and thread
8. ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਸਿਪਾਹੀ, ਘਰ ਦਾ ਰਾਖਾ,
ਜਿਹਦੀ ਜਾਨ ਦੂਜੇ ਦੇ ਹੱਥ।
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਜਿੰਦਰਾ ਤੇ ਚਾਬੀ – ताला-चाबी / lock and key
9. ਦੋ ਸੋਹਣੇ ਭਰਾ, ਇੱਕੋ ਰੰਗ ਦੇ,
ਇੱਕ ਗੁਆਚ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਦੂਜਾ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਾ ਆਵੇ।
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਜੁੱਤੀਆਂ – जूते / a pair of shoes
10. ਇੱਕ ਪੈਰ, ਕਾਲੀ ਧੋਤੀ,
ਮੀਂਹ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਹੁੰਦੀ।
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਛੱਤਰੀ – छाता / umbrella
11. ਕਾਲਾ ਹੈ ਪਰ ਕਾਂ ਨਹੀਂ,
ਲੰਮਾ ਹੈ ਪਰ ਸੱਪ ਨਹੀਂ।
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਗੁੱਤ – चोटी / a braid of hair
12. ਪੰਜ ਭਰਾ ਇੱਕੋ ਘਰ ਰਹਿੰਦੇ,
ਕੱਦ ਸਭ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ।
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਉਂਗਲਾਂ – उँगलियाँ / fingers
ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ
13. ਇੱਕ ਥਾਲ ਮੋਤੀਆਂ ਭਰਿਆ,
ਸਭ ਦੇ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਮੂਧਾ ਧਰਿਆ।
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਤਾਰੇ – तारों भरा आसमान / the starry sky
14. ਬਿਨਾਂ ਖੰਭਾਂ ਤੋਂ ਉੱਡਦਾ,
ਬਿਨਾਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰੋਂਦਾ।
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਬੱਦਲ – बादल / cloud
15. ਹਰਾ ਰੰਗ, ਲਾਲ ਚੁੰਝ,
ਰਾਮ ਰਾਮ ਬੋਲੇ, ਮਿਰਚਾਂ ਖਾਵੇ।
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਤੋਤਾ – तोता / parrot
16. ਇੱਕ ਜਨੌਰ ਰੰਗ-ਰੰਗੀਲਾ,
ਬੱਦਲ ਵੇਖ ਕੇ ਨੱਚੇ।
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਮੋਰ – मोर / peacock
17. ਦਿਨੇ ਸੌਂਦਾ, ਰਾਤੀਂ ਜਾਗਦਾ,
ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਪੁੱਠਾ ਲਟਕਦਾ।
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਚਮਗਿੱਦੜ – चमगादड़ / bat
ਹੋਰ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਤੇ ਪਹੇਲੀਆਂ
- मज़ेदार पहेलियाँ – हँसाने वाली और शब्द-पहेलियाँ
- दिमाग़ी पहेलियाँ – कठिन और ट्रिक वाली पहेलियाँ
- बच्चों के लिए पहेलियाँ – आसान पहेलियाँ उत्तर सहित
- जानवरों की पहेलियाँ – पशु-पक्षियों पर पहेलियाँ
- फल और सब्ज़ियों की पहेलियाँ
- गणित की पहेलियाँ – दिमाग़ी कसरत वाली मैथ्स पहेलियाँ
- अमीर ख़ुसरो की पहेलियाँ – सबसे मशहूर पुरानी पहेलियाँ
- दिवाली पहेलियाँ – त्योहार की पहेलियाँ
- Paheliyan in English – अंग्रेज़ी पहेलियाँ, हिंदी अर्थ के साथ
- सभी हिंदी पहेलियाँ – मुख्य संग्रह
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਬੁਝਾਰਤ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? (What are bujartan?)
ਬੁਝਾਰਤ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪਹੇਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਘੁਮਾ-ਫਿਰਾ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। Bujartan are traditional Punjabi riddles, the Punjabi version of Hindi paheliyan.
ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਜਾਬੀ ਬੁਝਾਰਤ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?
“ਹਰੀ ਸੀ ਮਨ ਭਰੀ ਸੀ, ਲੱਖ ਮੋਤੀ ਜੜੀ ਸੀ” – ਉੱਤਰ: ਛੱਲੀ (ਮੱਕੀ)।
What is “bujartan” in English?
“Bujartan” (ਬੁਝਾਰਤਾਂ) means riddles in English. A single riddle is a “bujarat”.